SZKOŁA PODSTAWOWA
im. MIKOŁAJA REJA
w REJOWCU FABRYCZNYM

ADRES SZKOŁY

Szkoła Podstawowa

im. Mikołaja Reja

ul. Lubelska 18

22-170 Rejowiec Fabryczny

NIEZBĘDNIK

- kalendarz roku szkolnego

- dzwonki

- plan lekcji

 

- blog matematyczny

- blog SKO

BIP

Mikołaj Rej- nasz patron


Mikołaj Rej

Źródło: www.culture.pl



„ A niechaj narodowie wżdy postronni znają,

 iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają”


MIKOŁAJ REJ

- życie i twórczość


Herb Rejów Oksza


MIKOŁAJ REJ

Wielki ewangelik, szermierz "szczyrego Słowa Bożego"

Mikołaj Rej, przez wielu nazywany "ojcem literatury polskiej", urodził się w 1505 roku dnia 28 stycznia lub 4 lutego, zależnie od sposobu liczenia. Urodził się w majątku matki - Żurawnie nad Dniestrem, w dawnym województwie ruskim, i tam spędził lata dziecięce, a  w latach 1516-1518 uczył się w szkole katedralnej we Lwowie.

Matka Mikołaja - Barbara, pochodziła ze znacznego na Rusi i zamożnego rodu Herburtów,
a przyszły pisarz był jedynym synem z jej trzeciego już małżeństwa, które zawarła ze Stanisławem Rejem z Nagłowic, dla którego wdowa była drugą z kolei żoną. Bracia przyrodni Mikołaja młodo zmarli, został więc jedynym spadkobiercą majątków po matce i po ojcu, a także po bezdzietnym stryju (1539) zaś przyrodnie siostry spłacił.

Swój majątek powiększył w 1531 roku  jeszcze o posagowe wsie  żony Zofii , położone w ziemi chełmskiej. Nabył też dom w centrum Krakowa (przy ul. Grodzkiej) i w Lublinie. Gospodarowanie w rozrzuconych daleko od siebie majątkach nie było sprawą łatwą, a jednak Rej świetnie sobie z tym radził. Nie bał się inwestować. Utworzył w swoich dobrach kilka dużych stawów, z których sprzedawał potem karpie na chłonny rynek miejski, urządził browar, założył miasta Rejowiec (1547)  i Oksę ( 1554 ), a w 1542  roku - wieś Sawczyn. Osiedlał też  chłopów we wsiach już istniejących. U schyłku życia w jego posiadaniu znajdowało się siedemnaście wsi całych, dwa miasteczka i części w sześciu wsiach, a zaczynał od dwóch wiosek , zaś umierał jako człowiek bardzo zamożny i szanowany.

Edukację szkolną rozpoczął  w Skalmierzu (1514-1516) i rok się uczył w Akademii Krakowskiej (1518/1519). W 1524 roku przybył na dwór wojewody Andrzeja Tęczyńskiego i był urzędnikiem  jego brata Jana. Tutaj  rozpoczął działalność publiczną jako polityk, pisarz i reformator stosunków religijnych.

 W 1542 roku wybrano go posłem na sejm piotrkowski, zaś na sejmie 1556/1557 roku, będąc posłem z powiatu halickiego (województwo ruskie), popierał żądanie wolności wyznaniowej i zawieszenia biskupiego sądownictwa w sprawach wiary, a na sejmie odbytym w latach 1558/1559 domagał się, aby opłaty wysyłane do skarbca papieskiego zostały przeznaczone na obronę kraju. Na sejmach 1558/1559 i 1564 roku reprezentował ponownie powiat halicki; być może na sejmach w latach 1543-1545 był też obecny jako poseł.

 22 lutego 1545 roku na Wawelu Mikołaj Rej wystąpił przed Zygmuntem Starym ze swoim zespołem wokalno-instrumentalnym. Kapela poety musiała już wcześniej wyrobić sobie dobrą opinię, skoro dostąpiła zaszczytu występowania przed dworem królewskim. Od początku 1551 roku występował nawet z tytułem dworzanina królewskiego Zygmunta Augusta . Pod koniec życia zniechęcił się do mało owocnych debat sejmowych i prywaty poselskiej, jaką poznał od kulis zajął się więc swoją praca literacką.

Najbardziej znane dzieła

  • Zwierciadło z traktatem Żywot człowieka poczciwego (1567/1568)
  • Wizerunk własny żywota człowieka poczciwego (1558)
  • Psałterz Dawidów - tłumaczenie prozą (1546)
  • Żywot Józefa (1545)
  • Kupiec (1549)
  • Rzecz pospolita albo Sejm pospolity
  • Zwierzyniec (1562)
  • Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem (1543)
  • Postylla (1557)
  • Apocalypsis (1565)

Zmarł najprawdopodobniej 4.10.1569 r. Rejowcu (dokładna data śmierci nie jest ustalona). Był polskim poetą i prozaikiem epoki renesansu. Był także politykiem oraz teologiem ewangelickim. Powszechnie jest uznawany za "ojca literatury polskiej". 

ZWIĄZKI MIKOŁAJA REJA Z NASZYM MIASTECZKIEM

Mikołaj Rej mając 26 lat pojął w 1531 roku za żonę Zofię z domu Koścień, która wniosła mu
w posagu wiele ziem położonych na Ziemi Chełmskiej, a wśród nich wieś Stajne (obecnie ulica Chełmska i Złota). Część Stajnego była własnością Mikołaja Reja, a druga była królewszczyzna (ziemią należącą do króla ), którą dzierżawił także Rej. Dobra Stajne do 1615r. należały do Rejów,
a następnie zostały przejęte przez Pawła Orzechowskiego z Krupego, natomiast część królestwa maiła wielu dzierżawców. Wiadomo, że pod koniec XVIII w. Stajne liczyło ok. 30 domów i należało do rodziny Suchodolskich.

Kurhan wczesnośredniowieczny położony przy ulicy Złotej w Rejowcu Fabrycznym,
przy której miał folwark Mikołaj Rej …
 

Źródełko św. Jana położone w obrębie dawnego folwarku Stajne, którego
właścicielem był Mikołaj Rej – z tego strumyczka „czerpał” wodę - chcąc się ochłodzić
w gorące dni, czy myjąc swoje zabrudzone dłonie...

Takie piękne widoki podziwiał Mikołaj Rej wraz ze swoją żoną spacerując
po swoim folwarku Stajne : uprawiali ziemie , sprowadzali i hodowali owce
i podziwiali uroki wiejskiego życia …

Rejowiec – ul. Złota(dawny folwark Stajne)-pozostałości dworu – zostały tylko ślady w ziemi

Ciekawostki

Wśród sławnych potomków Mikołaja Reja byli:

 


        Andrzej Rey (ok. 1584-1641), starosta libuski, działacz kalwiński oraz dyplomata, namalowany przez Rembrandta na obrazie Szlachcic polski (1637)



      źródło: www.wikipedia.pl

  • Władysław Rey (1612-1682), wojewoda lubelski, starosta libuski, podskarbi nadworny koronny, stolnik krakowski, uczestnik m.in. bitwy beresteckiej (1651) i walk o Warszawę (1656),
  • Jan Rey (ok. 1633-1706), starosta libuski, sołotwiński i pilzneński, uczestnik odsieczy wiedeńskiej (1683).
  • Mieczysław Rey (1836-1918), ziemianin, członek Rządu Tymczasowego 1863 r., poseł na Sejm Krajowy, działacz społeczny.
  • Mikołaj Rey (1866-1932), ziemianin, działacz ludowy, współzałożyciel PSL-Piast, członek polskiej delegacji na konferencje pokojowe w Wersalu (1919)



Nicholas Rey (1938-2009), ambasador USA w Polsce w latach 1993-1997







źródło: www.polishnews.com

Język Mikołaja Reja

 

Język utworów Mikołaja Reja to doskonałe odzwierciedlenie potocznej mowy średnio wykształconej szlachty XVI-wiecznej. Jest konkretny, obrazowy, potoczny i  realistyczny, a chyba najbardziej charakterystyczną cechą indywidualną jest częste posługiwanie się zdrobnieniami, np. w „Zwierciadle” stanowią aż 12% wszystkich użytych słów.

CYTATY MIKOŁAJA REJA

• Bo zawżdy ci więcej jedzą, którzy bliżej misy siedzą.

• Że dobrym być potrzeba i któż tego nie wie? Lecz dobry owoc rośnie nie na każdym drzewie.

• Lepsza cnota w błocie, niż niecnota w złocie.

• A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają.

• Małe złodziejaszki wieszacie, wielkim - nisko się kłaniacie.

• Nie ten jest mądry, kto wiele spraw umie, lecz kto złe od dobrego rozeznać rozumie.

• Bo nas sam Pan uczył temu: chcesz - li sam brać, daj drugiemu.

• Młodość jak siano więdnie.


Obecnie gościmy

Odwiedza nas 15 gości oraz 0 użytkowników.